Rano otkrivanje raka dojke od presudnog je značaja za uspješno liječenje, a redovni preventivni pregledi mogu spasiti život, poručeno je na panelu „Pobjeda počinje pregledom“, održanom u Podgorici povodom oktobra, Međunarodnog mjeseca borbe protiv raka dojke. Stručnjaci su upozorili da se ova bolest u Crnoj Gori često otkriva u uznapredovaloj fazi, dok je organizovani skrining trenutno dostupan u svega četiri opštine.
Panel je organizovan 12. oktobra, na inicijativu supruge predsjednika Crne Gore Milene Milatović, sa ciljem podizanja svijesti o značaju prevencije, pravovremene dijagnostike i podrške ženama koje se suočavaju sa rakom dojke.
Milatović je poručila da briga o zdravlju ne smije biti ograničena samo na oktobar, već mora postati dio svakodnevnog života.
Ona je ukazala na to da žene često svoje potrebe stavljaju na posljednje mjesto, dajući prednost porodici, poslu i svakodnevnim obavezama, zbog čega odlažu i preglede koji mogu biti od izuzetnog značaja za njihovo zdravlje.
Posebnu poruku uputila je ženama koje se već suočavaju sa dijagnozom raka dojke, naglašavajući važnost razumijevanja, emocionalne podrške i solidarnosti.
Skrining raka dojke dostupan u samo četiri opštine
Potpredsjednica Vlade Crne Gore za zdravstvo i socijalno staranje Jelena Borovinić Bojović upozorila je da se organizovani skrining raka dojke trenutno sprovodi u samo četiri od ukupno 25 crnogorskih opština.
Prema njenim riječima, neophodno je proširiti program kako bi preventivni pregledi bili dostupniji ženama širom države, bez obzira na mjesto stanovanja.
Ona je podsjetila da je skrining program bio privremeno obustavljen tokom pandemije koronavirusa, a ponovo pokrenut 2021. godine.
Specijalistkinja epidemiologije Instituta za javno zdravlje Crne Gore Adrijana Vujović pojasnila je da se program sprovodi u Podgorici, Danilovgradu, na Cetinju i u Kolašinu.
Ciljnu grupu organizovanog skrininga čine žene od 50 do 69 godina koje nemaju simptome bolesti.
Prema podacima koje je iznijela, tokom 2025. godine u ove četiri opštine poziv za pregled dobio je 51 odsto žena iz ciljne populacije, dok je stopa učešća iznosila 45 odsto.
Rak dojke se često otkriva u uznapredovaloj fazi
Internistkinja-onkološkinja Instituta za onkologiju Kliničkog centra Crne Gore Nevenka Lukovac Janjić upozorila je da je kasno otkrivanje raka dojke jedan od glavnih razloga visoke smrtnosti od ove bolesti u Crnoj Gori.
Ona je istakla da stadijum u kojem se bolest otkrije značajno utiče na mogućnosti liječenja i dugoročne ishode.
Posebno je naglasila da savremene terapije, kvalitetni hirurški zahvati i medicinska oprema ne mogu u potpunosti nadoknaditi posljedice kasno postavljene dijagnoze.
Specijalistkinja radiologije Kliničkog centra Crne Gore Duška Radović poručila je da žene ne treba da čekaju pojavu simptoma ili opipljivih promjena na dojkama kako bi se obratile ljekaru.
Vrsta i učestalost preventivnih pregleda određuju se u skladu sa godinama, individualnim faktorima rizika i medicinskim preporukama.
Prevencija ne smije da traje samo tokom oktobra
Učesnice panela saglasile su se da su edukacija, dostupnost zdravstvenih usluga i razbijanje predrasuda ključni za veći odziv žena na preventivne preglede.
Posebno je ukazano na zabludu da pregled nije potreban ukoliko žena nema simptome ili porodičnu istoriju raka dojke.
Svoje iskustvo sa bolešću podijelila je i glumica Branka Otašević, koja je govorila o suočavanju sa dijagnozom i značaju podrške tokom liječenja.
Poruka skupa bila je da briga o zdravlju žena mora biti kontinuirana, a preventivni pregledi dostupni što većem broju građanki.
„Pobjeda počinje pregledom“ zato nije samo naziv kampanje, već podsjetnik da pravovremena briga o zdravlju može napraviti presudnu razliku.
